Toekomstverwachting

De recente trends en ontwikkelingen zijn ingrijpend, veelomvattend en gaan snel. Dit maakt dat aanpassingsvermogen, voldoende financiële ruimte en flexibiliteit belangrijk zijn bij het verder ontwikkelen en vernieuwen van de haven. Om de juiste beslissingen te kunnen nemen, ontwikkelde het Havenbedrijf Rotterdam nieuwe scenario’s. Die bieden inzicht in de mogelijke impact van de hierboven genoemde trends op lange termijn en de gevolgen daarvan voor de ontwikkeling van de bestaande goederenstromen.

De scenario’s hebben tot doel om inzicht te bieden in de mogelijke structurele ontwikkelingen in de wereld en de impact daarvan op de haven. Vanwege de vele onzekerheden werkten we via scenario’s meerdere ‘toekomstbeelden’ uit. Hiermee kunnen we in beleid en strategie anticiperen op die ontwikkelingen, zonder dat we ons blind staren op één variant. Om een beeld te krijgen wat de verschillende mogelijke ‘toekomstbeelden’ betekenen voor de te verwachten goederenvolumes, vertaalt het Havenbedrijf de toekomstscenario’s naar overslagvolumes. Daardoor ontstaat een beeld van de bandbreedte waarbinnen de overslag in Rotterdam zich volgens de huidige inzichten redelijkerwijs kan ontwikkelen. Een keuze voor een scenario is dus niet aan de orde.

Vier scenario's

De ontwikkelingen rond energie en klimaat, waaronder de ratificatie van het Klimaatverdrag van Parijs en de nationale maatregelen uit het regeerakkoord Rutte III, en de mate van groei van de economie en de wereldhandel zijn de meest dominante ontwikkelingen voor de Rotterdamse haven. Worden fossiele bronnen schoner als stap in de energietransitie of stopt de wereld er radicaal mee? Neemt de wereldhandel toe of stokt deze door protectionisme? De thema’s zijn uiteraard ook van invloed op elkaar: groeit de internationale handel sterk, dan geldt dat ook voor het transport en neemt de vraag naar brandstoffen toe. Deze twee factoren (ontwikkeling van de wereldeconomie en -handel en de wereldwijde energietransitie) leidden gecombineerd tot de vier scenario’s (zoals al opgenomen in het jaarverslag 2016). We vertaalden ze naar de effecten op bestaande goederensoorten, zoals we die in de Rotterdamse haven kennen. De effecten op industriële ontwikkeling, de implicaties van de energietransitie en de ontwikkeling van nieuwe markten, zoals biobased chemie en offshore wind industrie, vertaalden we hierin nog niet. Deze nieuwe markten zijn veelal gebaseerd op nieuwe technologieën, waarvan het nog onzeker is in welke mate deze gaan doorbreken. De nieuwe markten laten zich nog moeilijk kwantificeren in prognoses voor nieuwe goederenstromen.

Gevolgen voor de bestaande goederenstromen

Het Havenbedrijf Rotterdam concludeert op basis van de uitkomsten van het doorrekenen van deze nieuwe scenario’s, dat de totale groei van de bestaande goederenstromen tot 2040 minder snel zal gaan dan in het verleden werd verwacht. De scenario’s Conservative Carbon, Green Unlimited en Lean & Green geven aan dat de bestaande goederenstromen kunnen stabiliseren of op termijn zelfs afnemen. Dat is vooral het geval als de energietransitie versneld doorzet en er minder vraag is naar fossiele energiedragers en grondstoffen. Dit zal dan met name gevolgen hebben voor de volumes ruwe olie, olieproducten en kolen, en de grondstoffen en halffabricaten die gebruikt worden bij de verwerking hiervan. Voor wat betreft de containerstromen is het de verwachting dat deze blijven groeien, zij het in een minder hoog tempo dan de ramingen die in de Havenvisie 2030 zijn opgenomen.

Ontwikkelen van nieuwe markten

De uitkomsten van de voorspellingen van goederenstromen op basis van de vier scenario’s laten zien dat de wereld en haar economie sterk kunnen veranderen. De groeiverwachtingen in de wereldhandel, technologische doorbraken op het gebied van digitalisering, automatisering en duurzame energie, en de mondiale klimaatafspraken hebben impact op de goederenstromen in de Rotterdamse haven. Zij onderstrepen dat Rotterdam nieuwe activiteiten kan en moet ontwikkelen om lading aan te trekken en om toegevoegde waarde te blijven creëren voor de regio, Nederland en Europa.

Lees meer over dit onderwerp onder Nieuwe markten