Voorwoord Algemene directie

De haven en het Havenbedrijf Rotterdam hebben een goed 2017 achter de rug. De totale overslag steeg met 1,3%, waarmee de groeitrend van de afgelopen jaren na de lichte daling in 2016 werd voortgezet. Het bedrijfsresultaat (EBIT) steeg met 0,5% tot 303 miljoen euro. Dit resultaat stelt ons in staat het ambitieuze investeringsprogramma uit te voeren dat erop is gericht de Rotterdamse haven als Europa’s grootste haven- en industriecomplex ook in de toekomst zijn toppositie te laten behouden.

De huidige tijd kenmerkt zich door steeds snellere veranderingen op vele gebieden. Alleen door hier vol op in te spelen, kan de haven zijn rol blijven vervullen als belangrijke motor van de Nederlandse economie: op het gebied van economische en maatschappelijke waardecreatie voor de regionale en nationale overheden, als bron van werkgelegenheid én als speler in de algemene trend naar een duurzamer energiesysteem. Het regeerakkoord van het in 2017 aangetreden kabinet-Rutte III kent de Rotterdamse haven een grote rol toe op het gebied van energietransitie en vernieuwing die wij graag – samen met vele andere belanghebbenden en partijen – oppakken.

Veiligheid en een efficiënt verloop van de processen in de haven zijn topprioriteiten van het Havenbedrijf Rotterdam. In 2017 hebben zich geen grote nautische incidenten voorgedaan en het aantal kleine incidenten daalde bij een gestegen aantal scheepsbewegingen. Enkele serieuze incidenten bij onze klanten onderstrepen het belang van veiligheid voor een ieder die in de haven werkt en in de buurt van de haven woont.

Het Havenbedrijf Rotterdam heeft de nieuwe afdeling Digital Business Solutions (DBS) ingericht die zich specifiek richt op optimalisering van logistieke processen in de haven en van logistieke ketens die via Rotterdam lopen. Doel hiervan is bedrijven te faciliteren, processen efficiënter te maken en daardoor de concurrentiepositie van Rotterdam te versterken. Het feit dat Nederland al zes jaar de ‘port infrastructure quality’ ranglijst van het World Economic Forum aanvoert, neemt de noodzaak tot verdere verbetering niet weg.

Het Havenbedrijf Rotterdam heeft de ambitie om de haven te ontwikkelen tot de plaats waar de energietransitie vorm krijgt en volgt daarbij een én-én strategie: de bestaande op fossiel gebaseerde industrie faciliteren in het verlagen van de CO2-footprint en tegelijkertijd sterk inzetten op de ontwikkeling van duurzame, circulaire en bio-based industrieën en hernieuwbare energie. Dat doen we door concrete activiteiten te ontwikkelen in nauwe samenwerking met bedrijven en overheden. Zo werken wij aan trajecten op het gebied van afvangen en opslaan van CO2, het omzetten van afval in methanol, het benutten van restwarmte voor woningen, kassen en bedrijven als vervanging van aardgas en het faciliteren van offshore wind.

Wij gaven het Duitse Wuppertal Instituut opdracht scenario’s voor decarbonization van het Rotterdamse complex te ontwikkelen. Uit het rapport blijkt dat we de energietransitie in lijn met de ‘Parijsdoelstellingen’ via verschillende transitiepaden kunnen realiseren. Deze transitiepaden stonden in maart 2017 centraal op een door ons georganiseerde 'Energy in Transition’ summit.

De voortschrijdende digitalisering leidt tot een efficiënter beheer en afhandeling van processen in de haven, maar maakt het belang van beveiliging tegen cybercriminaliteit aanzienlijk groter. Het afgelopen jaar werd een containerterminal getroffen door een cyberaanval die grote gevolgen had voor de doorvoer vanuit de haven. Hieruit trekken wij lessen om de haven weerbaar te maken tegen dit soort incidenten. Het initiatief FERM, waarbinnen Deltalinqs, de gemeente Rotterdam, de politie en het Havenbedrijf Rotterdam samenwerken, speelt daarbij een belangrijke rol.

Nog nooit werden in de Rotterdamse haven meer goederen overgeslagen dan in het afgelopen jaar. Achter het algemene groeipercentage van 1,3% voor de totale overslag zit een grote verscheidenheid aan ontwikkelingen per sector. Zo groeide de containeroverslag gemeten in tonnen met 12,3% en de breakbulk met 7%. Uiteraard zijn wij zeer tevreden met deze groei en zijn wij verheugd over de goed presterende terminals op de Maasvlakte en de rest van de keten. Naar verwachting zal de containeroverslag zich de komende jaren positief blijven ontwikkelen, zij het minder hard dan in de afgelopen periode. Tegenover de groei in containers, stond een daling in de bulkoverslag: -2,6% in de droge bulk en -4,1% in de natte bulk. De ontwikkeling van de overslag van ruwe olie, olieproducten en kolen zal de komende decennia in belangrijke mate worden bepaald door de snelheid van de overgang van fossiele naar duurzame energie.

Samen met Deltalinqs, de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie (VNPI) en de Vereniging van Rotterdamse Cargadoors (VRC) maakten we in 2017 een meerjarige afspraak over een gematigde havengeldontwikkeling voor de periode 2018-2020. Met een tariefstijging van 1% per jaar zet Rotterdam in op concurrerende tarieven met de omliggende zeehavens. Het bieden van een goede prijs-kwaliteitverhouding in een internationaal concurrerende markt is cruciaal. Dit geldt ook voor de grondprijzen in het havengebied. In 2017 zat het Havenbedrijf Rotterdam met een aantal klanten in een proces om grondprijzen te herzien.

Op een omzet van 712 miljoen euro behaalde het Havenbedrijf Rotterdam een resultaat voor rente en afschrijvingen (EBITDA) van 451 miljoen euro, een stijging met 2,1%. De ontwikkeling van de nettowinst werd sterk beïnvloed door het feit dat wij over 2017 voor het eerst vennootschapsbelasting zijn verschuldigd. Daardoor kwam de nettowinst uit op 187 miljoen euro, tegen 224 miljoen euro in 2016. Wij reserveerden 60 miljoen euro voor vennootschapsbelasting. Het exacte bedrag aan belastingafdracht kunnen wij pas vaststellen wanneer het overleg met de belastingdienst over de fiscale openingsbalans van 2017 is afgerond.

Een gezonde winstontwikkeling is een vereiste om onze ambitieuze investeringsplannen te kunnen uitvoeren. In 2017 investeerde het Havenbedrijf Rotterdam in totaal 214 miljoen euro in een groot aantal projecten. Enkele in het oog springende waren het Offshore Centrum Maasvlakte (70 ha nieuw land), de ligplaatsen van Stenaline en Calandkanaal, Maasvlakte Plaza (bewaakte parkeerplaats voor ruim 350 trucks) en de RDM Grofsmederij als vestigingsplaats voor nieuwe bedrijven. Voor 2018 en de jaren daarna verwachten wij een forse stijging van de investeringen. De in het havengebied werkzame bedrijven investeren een veelvoud van wat het Havenbedrijf Rotterdam investeert.

Zonder competent, gemotiveerd en loyaal personeel kan geen enkel bedrijf bestaan. De mooie resultaten van het jaar 2017 zijn tot stand gekomen dankzij de inzet van al onze medewerkers voor wie wij op deze plaats een welgemeend woord van dank uitspreken. Ook onze klanten en andere stakeholders voor wie wij uiteindelijk ons werk verrichten, bedanken wij voor hun inzet en betrokkenheid. Wij zetten deze goede relaties in 2018 graag onverminderd voort.

Havenbedrijf Rotterdam N.V.
Rotterdam, 23 februari 2018

De Algemene directie
Allard Castelein, Ronald Paul en Paul Smits