Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Algemene informatie en algemene grondslagen

Vestigingsadres en structuurregime

Het Havenbedrijf Rotterdam is een naamloze (structuur)vennootschap naar Nederlands recht, statutair gevestigd te Rotterdam. De vennootschap is gevestigd op het adres Wilhelminakade 909, 3072 AP te Rotterdam, Nederland en is ingeschreven in het handelsregister onder KvK nummer 24354561. Op het Havenbedrijf Rotterdam is het verlicht structuurregime van toepassing, omdat de aandelen van het Havenbedrijf Rotterdam worden gehouden door publiekrechtelijke rechtspersonen (de gemeente Rotterdam en de Staat der Nederlanden). De toepasselijkheid van het verlicht structuurregime houdt in dat de Algemene Vergadering de Algemene Directie kan benoemen, schorsen en ontslaan.

Aandeelhouders

De aandelen worden gehouden door de gemeente Rotterdam (70,83%) en de Staat (29,17%).

Grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening

De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 Burgerlijk Wetboek en de uitspraken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving.
De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. Dit houdt in dat het Havenbedrijf Rotterdam voorziet zijn activiteiten in de voorzienbare toekomst voort te zetten.

Vrijstelling consolidatieplicht

Het Havenbedrijf Rotterdam maakt gebruik van de vrijstelling van de plicht om de gegevens te consolideren van deelnemingen indien de in de consolidatie te betrekken maatschappijen gezamenlijk een financiële betekenis hebben die te verwaarlozen is op het geheel van het Havenbedrijf Rotterdam (RJ 217.304). Voor een overzicht van de deelnemingen wordt verwezen naar Overzicht deelnemingen.

Verbonden partijen

Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Ook de statutaire directieleden, andere sleutelfunctionarissen in het management van het Havenbedrijf Rotterdam en nauwe verwanten zijn verbonden partijen.

Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht.

Stelselwijzigingen

Afkoop erfpacht
Met ingang van 2017 is de toerekeningsmethode omtrent de verwerking van de ‘afkoop van erfpacht’ gewijzigd. Voor huurders van terreinen bestaat de mogelijkheid om de erfpacht in één keer, voor de gehele contractduur, tegen de contante waarde af te kopen. De ontvangen afkoopsommen zijn opgenomen onder de langlopende schulden als vooruitontvangen erfpacht.
Tot en met 2016 werd jaarlijks calculatorische rente aan het resterende saldo vooruitontvangen erfpacht toegevoegd en werd jaarlijks de bruto vooruitontvangen erfpacht lineair ten gunste van de opbrengsten verantwoord. Daarnaast werd de calculatorische rente inzake de vooruitontvangen erfpacht verantwoord als onderdeel van de rentelasten.
Vanaf 2017 wordt in lijn met de richtlijn voor Leasing de netto vooruitontvangen erfpacht lineair over de looptijd van het contract ten gunste van het resultaat verantwoord. Deze wijziging in het toegepaste stelsel is retrospectief toegepast in de jaarrekening 2017.
De impact van het verschil in toerekeningsmethode op het eigen vermogen bedraagt € 29,3 miljoen positief per 31 december 2016. Dit effect is per 1 januari 2017 als directe vermogensmutatie ten gunste van de overige reserves in het eigen vermogen verantwoord. Ten behoeve van de vergelijkbaarheid zijn de vergelijkende cijfers aangepast met als effect dat de inkomsten uit contracten en de rentelasten over 2016 in de jaarrekening 2017 respectievelijk € 5,8 miljoen en € 7,7 miljoen lager zijn ten opzichte van de jaarrekening 2016. Hiermee is het resultaat over 2016 in de jaarrekening 2017 € 1,9 miljoen hoger dan het resultaat over 2016 in de jaarrekening 2016.

Open for viewing

Effecten stelselwijziging verwerkt in vergelijkende cijfers 2016 
Winst-en-verliesrekening Balans             
Omschrijving    Debet Credit Debet Credit
Eigen Vermogen (overige reserves) - - - 29.280
Langlopende verplichting afkoop erfpacht - - 29.280 -
Inkomsten uit contracten 5.835 - - -
Rentelasten (calculatorische rente afkoop erfpacht) - 7.689 - -
TOTAAL 5.835 7.689 29.280 29.280
Resultaatimpact (positief)   1.854    
(Bedragen x € 1.000)

Overige opbrengsten

Overige bedrijfsopbrengsten
Met ingang van 2017 zijn de opbrengsten uit zandverkoop, baggerwerkzaamheden voor derden en slibopslag voor derden verantwoord onder de overige bedrijfsopbrengsten in plaats van de exploitatielasten. Ten behoeve van de vergelijkbaarheid zijn de vergelijkende cijfers aangepast met als effect dat zowel de exploitatielasten als de overige bedrijfsopbrengsten over 2016 € 11,0 miljoen hoger zijn dan in de jaarrekening 2016.

Oordelen en schattingen

Bij de toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van Havenbedrijf Rotterdam zich diverse oordelen en schattingen. In 2017 zijn er geen significante wijzigingen in de wijze van oordelen en schatten.
De belangrijkste oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen zijn:

Interest rate swap
De effectiviteit van de interest rate swaps wordt onder meer beoordeeld op basis van de verwachte langetermijn-financieringsbehoefte die volgt uit de strategische ambities van Havenbedrijf Rotterdam. Hierbij zijn schattingen gemaakt ten aanzien van economische ontwikkelingen en de effecten hiervan op de resultaten van de onderneming, op de investeringen en op de financieringsbehoefte. Deze schattingen worden gebruikt om een kwantitatieve analyse te maken ter vaststelling of er mogelijk sprake is van een ineffectief deel van de interest rate swaps. Indien de financieringsbehoefte in werkelijkheid lager blijkt te zijn dan de gedane schattingen, kan dit leiden tot (toekomstige) ineffectiviteit die, indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs, op dat moment in het resultaat verantwoord dient te worden. Mogelijke afwijkingen op verwachtingen kunnen niet worden uitgesloten en worden jaarlijks structureel beoordeeld.

Impairment-analyse
De ondernemingswaarde is gebaseerd op de geprognosticeerde vrije kasstromen. Voor de bepaling van de ondernemingswaarde gebruikt Havenbedrijf Rotterdam een financieel model dat door een onafhankelijke externe partij is beoordeeld. De ondernemingswaarde is bepaald volgens een Discounted Cash Flow (DCF) berekening van de toekomstige vrije kasstromen. Deze kasstromen worden contant gemaakt tegen de vastgestelde vermogenskostenvoet (WACC) van Havenbedrijf Rotterdam.

Afschrijvingen en restwaarde
Per activacategorie zijn de afschrijvingstermijnen vastgesteld op basis van de verwachte economische levensduur en wordt lineair afgeschreven. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn uiteengezet in toelichting 1 ‘Materiële vaste activa’. Gedurende het jaar wordt getoetst of zich zodanige wijzigingen hebben voorgedaan dat een aanpassing van de economische levensduur noodzakelijk is. Een dergelijke aanpassing wordt toekomstgericht doorgevoerd.

Voorziening personeelsregelingen
De schattingselementen in de voorziening personeelsregelingen betreffen vooral de te hanteren rentepercentages, verwachte salarisontwikkelingen, kans op uitdiensttreding, kans op overlijden, alsmede loopbaanontwikkelingen en inflatieveronderstellingen.

Voorziening voor toekomstige bodemsanering
De voorziening voor toekomstige bodemsanering heeft betrekking op door Havenbedrijf Rotterdam geaccepteerde restvervuiling bij huurbeëindiging van terreinen. De omvang van de voorziening wordt bepaald door de contante waarde van de verwachte saneringsuitgaven op de locaties waarbij de huurder de saneringsverplichting afgekocht heeft. Deze verwachte saneringsuitgaven worden berekend op basis van de huidige saneringskosten, het verwachte moment van sanering (in de toekomst), prijsindexeringen en verwachte effecten op de saneringskosten door technologische ontwikkelingen op dit gebied.
Voor bodemvervuiling van de overige terreinen is in de jaarrekening geen voorziening opgenomen. Voor deze terreinen geldt dat in de standaardcontractbepalingen van Havenbedrijf Rotterdam is opgenomen dat de bodem bij beëindiging van het contract in oorspronkelijke staat aan Havenbedrijf Rotterdam dient te worden opgeleverd.

Vennootschapsbelasting
Met ingang van 1 januari 2017 is Havenbedrijf Rotterdam en zijn 100% Nederlandse deelnemingen onderworpen aan vennootschapsbelasting (VPB). Havenbedrijf Rotterdam is al langere tijd bezig met de voorbereidingen op de invoering van de vennootschapsbelasting. De fiscale wetgeving dwingt bij de start van de belastingplicht om alle balansposities te waarderen tegen de waarde in het economisch verkeer. Havenbedrijf Rotterdam heeft een inschatting gemaakt van de fiscale waardering en is hierover in gesprek met de Belastingdienst. Er is momenteel nog geen overeenstemming met de Belastingdienst over de fiscale waardering van activa en passiva.
Vanwege het ontbreken van overeenstemming is op dit moment niet betrouwbaar vast te stellen wat de financiële impact van het te betalen bedrag aan vennootschapsbelasting is. In de jaarrekening 2017 is daarom voor het berekenen van de belastinglast uitgegaan van het huidige statutaire tarief van de vennootschapsbelasting van 25%, afgezet tegen de commerciële winst uit gewone bedrijfsuitvoering.

Doordat de waarde in het economisch verkeer hoger zal zijn dan de huidige boekwaarde zal, zodra overeenstemming met de Belastingdienst is bereikt, over de fiscale waardering een belastinglatentie moeten worden gevormd. Aan de hand van de openingsbalans kan de financiële impact van de te vormen belastinglatentie worden bepaald. Gelet op voorgaande is op dit moment nog niet betrouwbaar vast te stellen wat de omvang van de financiële impact van de belastinglatentie zal zijn en is deze vooralsnog niet in de jaarrekening 2017 tot uitdrukking gebracht.

Valutaomrekening

De jaarrekening luidt in euro’s, hetgeen de functionele en presentatievaluta van het Havenbedrijf Rotterdam is.
Een transactie in vreemde valuta wordt bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen de valutakoers op transactiedatum. Monetaire balansposten in vreemde valuta worden omgerekend tegen de valutakoers op de balansdatum. Niet-monetaire balansposten in vreemde valuta worden omgerekend tegen de valutakoers op transactiedatum.
Koersverschillen die optreden bij de afwikkeling dan wel de omrekening van monetaire posten in vreemde valuta, worden verwerkt in de winst-en-verliesrekening.
Activa en passiva van deelnemingen met een valuta anders dan de presentatievaluta, worden omgerekend tegen de koers per balansdatum en de baten en lasten in de winst-en-verliesrekening worden omgerekend tegen de gemiddelde koers gedurende het boekjaar. De koersverschillen hieruit voortkomend worden direct in de wettelijke reserve “Reserve omrekeningsverschillen” verwerkt.

Salderen

Saldering van vorderingen en schulden vindt uitsluitend plaats als het juridisch mogelijk is deze te verrekenen en het stellige voornemen bestaat om het saldo als zodanig of beide posten simultaan af te wikkelen.