Innovatie en kennis

Wereldwijde trends en ontwikkelingen, zoals de energietransitie en digitalisering, beïnvloeden het Rotterdamse haven- en industriecomplex. Om in te spelen op deze veranderingen, zetten we vol in op innovatie en kennis. Met onze inzet op het gebied van digitalisering willen we vooral waarde toevoegen voor onze ketenpartners. Dit doen we onder meer door het slim faciliteren en stimuleren van het uitwisselen van keteninformatie. Op het gebied van energietransitie willen we Rotterdam positioneren als wereldwijd voorbeeld van de juiste innovatieve aanpak. Uitbreiding van partnerships met (inter)nationale havens en vernieuwende waardecreatie voor klanten en de Nederlandse economie staan centraal bij (inter)nationale allianties en het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen. Een van de doelstellingen is bijvoorbeeld het vestigen van tien start-ups in het Rotterdamse haven- en industriecomplex. Door de kansen te benutten, verrijken we ons portfolio.

Klimaat voor innovatie

In onze Havenvisie 2030 staat de gedeelde ambitie met onze partners. We willen dat de haven van Rotterdam in 2030 internationaal koploper is op het gebied van ontwikkeling en toepassing van innovaties. Deze innovaties dragen bij aan duurzame en efficiënte (productie)ketens, de ontwikkeling van nieuwe markten en aan de veiligheid en bereikbaarheid van het havencomplex .

Innovatie-ecosysteem

In 2017 introduceerde het Havenbedrijf Rotterdam samen met de gemeente Rotterdam, Rotterdam Partners en het Erasmus Centre for Entrepreneurship het Innovatie-ecosysteem. Samen zetten wij ons in om alle partijen in het Rotterdamse innovatie-ecosysteem te verbinden en te versterken om zo innovatie in de regio te versnellen.

Het systeem maakt inzichtelijk wat het Rotterdamse innovatie-ecosysteem te bieden heeft. Zo kunnen we de unieke positie die Rotterdam als innovatiehub en verbindende factor tussen haven en stad inneemt nog verder verstevigen. Door het beter op de kaart zetten en verbinden van partijen binnen het innovatie-ecosysteem en aan de stad, versnellen we innovaties in de regio. Er ontstaan kansen voor het aantrekken van meer interessante partijen naar de regio. Zo zorgen we samen meer new business voor Rotterdam in het algemeen en voor de Rotterdamse haven in het bijzonder.

Ideefase

Het Havenbedrijf Rotterdam werkt samen met partners aan het verhogen van het kennisniveau over relevante toekomstige uitdagingen voor de haven en onze klanten.

SmartPort is een samenwerking tussen het Havenbedrijf Rotterdam, de gemeente Rotterdam, Deltalinqs, de TU Delft en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Wetenschappelijk onderzoek staat centraal. De samenwerking wil de haven klaarmaken voor de uitdagingen van de toekomst en kansen verzilveren. SmartPort coördineert de ontwikkeling van vijf roadmaps (onderzoeksagenda’s) voor de thema’s Connectivity, Energy and Chemical Industry, World Port City, Infrastructure en Port Strategy. In 2017 stelde het Havenbedrijf 1,7 miljoen euro beschikbaar aan SmartPort. Er vonden 60 onderzoeksprojecten plaats en er waren 44 bedrijven bij betrokken (doelstelling: 100).

Validatiefase

De validatiefase is de stap van idee naar businessplan. Het Havenbedrijf Rotterdam ondersteunt samen met partners startende ondernemers in de havengerelateerde sector.

BlockLab
Samen met de gemeente Rotterdam openden we in 2017 het Fieldlab Blockchain. Dit is een proeftuin om de mogelijkheden van blockchain voor logistiek en energie te onderzoeken en te testen aan de hand van concrete projecten.

RAMLAB
Eind 2016 opende Allard Castelein (CEO van het Havenbedrijf Rotterdam), RAMLAB (Rotterdam Additive Manufacturing LAB). Dit fieldlab met 3D-metaalprinters richt zich op de havengerelateerde industrie.

Acceleratiefase: PortXL

Samen met partners bieden we in de acceleratiefase ondersteuning aan voor de haven relevante start-ups om hun ideeën naar de markt te brengen.

Het start-up acceleratorprogramma PortXL vond in 2017 voor de tweede keer plaats. Diverse mentoren coachten tien nationale en internationale start-ups naar een volgend niveau. Negen van hen tekenden al tijdens het programma een klantcontract. Zelf sloten we een contract met vier start-ups.

In 2017 verwelkomde PortXL Rotterdam The Hague Airport, de Gemeente Rotterdam en Thales als nieuwe partners van het PortXL-netwerk. In 2018 organiseert PortXL een nieuwe editie.

Groeifase: Rotterdam Port Fund

Havengerelateerde bedrijven met groeipotentie vinden in de haven en stad investeringsfondsen, vestigingsmogelijkheden en productiefaciliteiten.

Het Havenbedrijf Rotterdam startte eind 2016 samen met twee Rotterdamse ondernemers Peter Goedvolk en Luc Braams, NIBC Bank, InnovationQuarter en Koninklijke Doeksen het haveninnovatiefonds Rotterdam Port Fund (RPF). Het fonds heeft een maximale omvang van 75 miljoen euro en streeft naar een portfolio van tien tot vijftien innovatieve havengerelateerde bedrijven met groeipotentie. Naast rendement voor de investeerders, moet het fonds de positie van de Rotterdamse haven versterken. De oprichters streven er naar in 2018 een ‘seed-fund’ op te richten voor veelbelovende bedrijven die nog in de beginfase zitten.

In november 2017 zijn de twee eerste investeringen gedaan door het RPF. Zo is er geïnvesteerd in Wuvio Chemicals, zij ontwikkelden een circulair product, bedoeld voor stofbestrijding. De tweede investering ging naar de Van Aalst Groep. Zij hadden kapitaal nodig voor het ontwikkelen en vermarkten van een vinding waarmee het op volle zee gemakkelijker en veiliger is om van een werkschip op een offshore-installatie te komen.

Makers District
Samen met de gemeente Rotterdam ontwikkelen we Merwe-Vierhavens (M4H) als onderdeel van ‘Makers District’. Dit gebied - aan weerzijden van de Maas - moet de komende jaren uitgroeien tot de hotspot voor de innovatieve maakindustrie, gericht op digitalisering, robotisering en circulaire economie. Deze pijlers zijn onmisbaar in de transitie van de haven. Het Havenbedrijf Rotterdam neemt een belangrijk aandeel in de fysieke ontwikkeling van M4H, zoals de herontwikkeling van de TP Loodsen en Ferro.

Interne innovatie

We werken aan het versterken van ons eigen innovatieve vermogen. Game Changers is ons interne innovatieprogramma, waarmee we zogeheten ‘Game Changers’ opleiden. In dit opleidingsprogramma van negen maanden trainen we medewerkers op innovatieleiderschapscompetenties, terwijl ze ondertussen werken aan innovatieprojecten – zogenoemde ‘beacon projects’. Op deze manier brengen ze hun nieuwe competenties meteen in de praktijk en realiseren ze direct impact. In 2017 vond de derde editie van dit programma plaats, bestaande uit negen projecten en in totaal 38 deelnemers. Een van de projecten was Blockchain. In 2018 is het tijd voor editie vier.

Haven Innovatie Barometer

In 2017 pasten we voor het eerst een grootschalige Haven Innovatie Barometer toe om meer inzicht te krijgen in de kansen en uitdagingen op innovatiegebied. Uit dit onderzoek blijkt dat bedrijven in de Rotterdamse haven beter scoren op incrementele innovatie (kleine aanpassingen in het bestaande) dan in andere vormen van innovatie, zoals radicaal en sociaal. Over het geheel genomen lopen de bedrijven in de haven van Rotterdam nog achter op de gemiddelde bedrijfsscore in Nederland. Een ondernemende oriëntatie (first mover; initiëren risicovolle projecten) is wel aanwezig.
Het Havenbedrijf Rotterdam en zijn partners zetten zich de komende jaren volop in om de innovatie-prestaties te verbeteren. De meeste initiatieven zijn van recente datum; de effecten zien we pas op langere termijn. Het Innovatie-ecosysteem speelt een belangrijk rol in de verbetering en versnelling van het innovatieniveau.